Freediving – món quà tự do 🤿

Freediving khác hoàn toàn với scuba. Không bình khí, không tiếng sủi bong bóng, không máy móc hỗ trợ – chỉ một hơi thở. Nghĩ đến thôi đã thấy vừa hồi hộp, vừa tò mò.

Khóa học đầu tiên tôi tham gia là theo tiêu chuẩn của Molchanovs, một trong những tổ chức đào tạo lặn quốc tế uy tín nhất thế giới. Lúc đó tôi mới hiểu: freediving không phải là “nín thở càng lâu càng giỏi”, mà là học cách thả lỏng cơ thể và tâm trí – là hành trình khám phá chính mình dưới làn nước xanh.

Những buổi tập đầu tiên không hề dễ dàng. Tôi phải làm quen với kỹ thuật cân bằng tai, kỹ thuật “duck dive” (cú lặn đầu tiên xuống nước), và đặc biệt là kiểm soát phản xạ “thôi thúc thở”. Cảm giác thiếu oxy có thể khiến bạn hoảng, nhưng chính trong khoảnh khắc đó, nếu bạn bình tĩnh, bạn sẽ nhận ra một điều thú vị: cơ thể con người biết cách thích nghi kỳ diệu hơn ta tưởng.

Có lần, tôi gặp tai nạn khi tập – áp lực nước khiến tai bị tổn thương, phải nghỉ suốt gần một năm. Khi quay lại, tôi thấy mình như phải bắt đầu từ đầu: chậm rãi, kiên nhẫn, không còn ham “thành tích” nữa. Nhưng cũng từ đó, tôi học được bài học quan trọng nhất trong freediving: càng thả lỏng – càng đi xa.

Một trong những kỷ niệm khó quên nhất là lần lặn ở Lý Sơn. Hôm ấy trời sắp bão, biển động, nước chảy xiết, cơ thể tôi lại chưa quen với áp lực sau thời gian dài nghỉ. Xuống đến 5–6 mét, tai tôi đau buốt phải ngoi lên. Nhưng tôi kiên nhẫn, từng mét một, điều chỉnh hơi thở và quan sát thông số trên chiếc đồng hồ lặn mới mua – món đầu tư tôi đắn đo mãi, rồi nhận ra nó đáng từng đồng cho sự an toàn.

Ở độ sâu 12 mét, trước mặt tôi hiện ra cổng Tò Vò – vòm đá núi lửa quen thuộc mà ai từng đến Lý Sơn cũng biết. Nhưng nhìn từ dưới biển thì thật khác: ánh sáng len qua lớp nước xanh, tạo thành cánh cổng tự nhiên dẫn vào một thế giới yên tĩnh đến lạ.

Tôi bơi qua cổng đá ấy, trong tích tắc thấy mình như bước sang một thế giới khác – không có deadline, không có những “phải” và “nên”, chỉ có tôi và đại dương. Khi ngoi lên mặt nước, tim tôi đập mạnh, nhưng trong lòng lại nhẹ tênh.

“Mình vừa chạm vào một phần tự do mà trước đây chưa từng có.”

Tôi chợt nhớ đến bài viết Tự do là được ăn kem mà không phải mặc vest – trong đó tôi từng viết rằng “tự do không phải là không làm gì cả, mà là được chọn cách sống khiến mình hạnh phúc”. Có lẽ freediving cũng vậy – không phải để thử thách bản thân, mà là để lắng nghe chính mình trong từng hơi thở.

Khi đã quen với việc lặn sâu, tôi bắt đầu tập DNF (Dynamic No Fins) – kiểu bơi dưới nước chỉ bằng tay và chân, không cần chân vịt. Nhìn thì tưởng đơn giản, nhưng mỗi cú quạt tay đều đòi hỏi sức mạnh, nhịp điệu và sự phối hợp nhịp nhàng của toàn cơ thể.

DNF không chỉ là kỹ thuật; nó là bản nhạc của sự kiên nhẫn. Tôi nhận ra rằng freediving không khuyến khích sự cạnh tranh, mà hướng con người đến sự tĩnh lặng. Có lúc tôi tập một mình dưới hồ (dù luôn ghi nhớ – never dive alone), chỉ nghe tiếng tim đập và tiếng nước lăn tăn – cảm giác yên bình mà trước đây tôi chỉ tìm thấy khi thiền.

Nhiều nghiên cứu cũng chỉ ra rằng freediving giúp cải thiện khả năng tập trung, tăng dung tích phổi, giảm stress, và hỗ trợ điều hòa cảm xúc. Tạp chí DeeperBlue gọi đây là “một dạng thiền dưới nước” – và tôi tin điều đó hoàn toàn đúng.

Freediving cho tôi không chỉ những người bạn mới và những chuyến đi thú vị, mà còn cả những bài học không có trong bất kỳ giáo trình nào:

• Rằng sự thư giãn là sức mạnh.
• Rằng bình tĩnh giúp ta vượt qua nỗi sợ.
• Rằng tự do không chỉ là nghỉ việc hay đi du lịch, mà là khả năng kiểm soát hơi thở, cảm xúc, và cả những phản ứng của chính mình.