Freediving – món quà tự do 🤿
Có những người chọn kỷ niệm nghỉ hưu bằng một món quà sang trọng. Tôi thì chọn … nhảy freediving xuống biển.
Những bước nhỏ
Ngày còn đi làm, tôi từng học và lấy bằng scuba diving – chuyện đó cũng đã hơn mười năm. Nhưng thật ra, số lần tôi đi lặn cũng chỉ đếm trên đầu ngón tay. Một phần vì công việc bận rộn, một phần vì quanh tôi chẳng có mấy ai cùng sở thích.
Tôi vẫn nhớ rõ cảm giác lần đầu được bơi cùng đàn cá rực rỡ, chui qua những hốc đá tối đầy nhím biển, hay chạm đến độ sâu 30 mét – nơi ánh sáng yếu dần, mọi âm thanh như tan biến. Tôi từng phải tự nhắc mình bình tĩnh, vì ở độ sâu đó, hoảng loạn là điều nguy hiểm nhất. Dù thích, nhưng tôi cũng hiểu rằng scuba diving đi kèm với kỷ luật nghiêm ngặt, thiết bị cồng kềnh, và cảm giác không hoàn toàn “tự do” như tôi tưởng.
Và rồi, sau khi chính thức nghỉ hưu, tôi chọn học freediving – lặn tự do. Chỉ nghe tên thôi đã thấy… tự do. Khi đồng nghiệp cũ hỏi muốn tặng gì làm quà chia tay, tôi trả lời:
“Cho tôi một khóa học freediving đi.”
Một món quà có vẻ lạ, nhưng lại đúng là thứ tôi cần lúc ấy. Nếu có môn nào tên là “free thợ mộc” hay “free thợ xây”, có khi tôi cũng học rồi. Nhưng vì ở đây có chữ free, nên tôi lao xuống biển.
Những ngày đầu lặn tự do: làm bạn với nỗi sợ
Freediving khác hoàn toàn với scuba. Không bình khí, không tiếng sủi bong bóng, không máy móc hỗ trợ – chỉ một hơi thở. Nghĩ đến thôi đã thấy vừa hồi hộp, vừa tò mò.
Khóa học đầu tiên tôi tham gia là theo tiêu chuẩn của Molchanovs, một trong những tổ chức đào tạo lặn quốc tế uy tín nhất thế giới. Lúc đó tôi mới hiểu: freediving không phải là “nín thở càng lâu càng giỏi”, mà là học cách thả lỏng cơ thể và tâm trí – là hành trình khám phá chính mình dưới làn nước xanh.
Những buổi tập đầu tiên không hề dễ dàng. Tôi phải làm quen với kỹ thuật cân bằng tai, kỹ thuật “duck dive” (cú lặn đầu tiên xuống nước), và đặc biệt là kiểm soát phản xạ “thôi thúc thở”. Cảm giác thiếu oxy có thể khiến bạn hoảng, nhưng chính trong khoảnh khắc đó, nếu bạn bình tĩnh, bạn sẽ nhận ra một điều thú vị: cơ thể con người biết cách thích nghi kỳ diệu hơn ta tưởng.
Có lần, tôi gặp tai nạn khi tập – áp lực nước khiến tai bị tổn thương, phải nghỉ suốt gần một năm. Khi quay lại, tôi thấy mình như phải bắt đầu từ đầu: chậm rãi, kiên nhẫn, không còn ham “thành tích” nữa. Nhưng cũng từ đó, tôi học được bài học quan trọng nhất trong freediving: càng thả lỏng – càng đi xa.
Cánh cửa dưới đáy biển – khoảnh khắc tôi chạm vào tự do
Một trong những kỷ niệm khó quên nhất là lần lặn ở Lý Sơn. Hôm ấy trời sắp bão, biển động, nước chảy xiết, cơ thể tôi lại chưa quen với áp lực sau thời gian dài nghỉ. Xuống đến 5–6 mét, tai tôi đau buốt phải ngoi lên. Nhưng tôi kiên nhẫn, từng mét một, điều chỉnh hơi thở và quan sát thông số trên chiếc đồng hồ lặn mới mua – món đầu tư tôi đắn đo mãi, rồi nhận ra nó đáng từng đồng cho sự an toàn.
Ở độ sâu 12 mét, trước mặt tôi hiện ra cổng Tò Vò – vòm đá núi lửa quen thuộc mà ai từng đến Lý Sơn cũng biết. Nhưng nhìn từ dưới biển thì thật khác: ánh sáng len qua lớp nước xanh, tạo thành cánh cổng tự nhiên dẫn vào một thế giới yên tĩnh đến lạ.
Tôi bơi qua cổng đá ấy, trong tích tắc thấy mình như bước sang một thế giới khác – không có deadline, không có những “phải” và “nên”, chỉ có tôi và đại dương. Khi ngoi lên mặt nước, tim tôi đập mạnh, nhưng trong lòng lại nhẹ tênh.
“Mình vừa chạm vào một phần tự do mà trước đây chưa từng có.”
Tôi chợt nhớ đến bài viết Tự do là được ăn kem mà không phải mặc vest – trong đó tôi từng viết rằng “tự do không phải là không làm gì cả, mà là được chọn cách sống khiến mình hạnh phúc”. Có lẽ freediving cũng vậy – không phải để thử thách bản thân, mà là để lắng nghe chính mình trong từng hơi thở.
Hành trình DNF – lặn tự do không chân vịt
Khi đã quen với việc lặn sâu, tôi bắt đầu tập DNF (Dynamic No Fins) – kiểu bơi dưới nước chỉ bằng tay và chân, không cần chân vịt. Nhìn thì tưởng đơn giản, nhưng mỗi cú quạt tay đều đòi hỏi sức mạnh, nhịp điệu và sự phối hợp nhịp nhàng của toàn cơ thể.
DNF không chỉ là kỹ thuật; nó là bản nhạc của sự kiên nhẫn. Tôi nhận ra rằng freediving không khuyến khích sự cạnh tranh, mà hướng con người đến sự tĩnh lặng. Có lúc tôi tập một mình dưới hồ (dù luôn ghi nhớ – never dive alone), chỉ nghe tiếng tim đập và tiếng nước lăn tăn – cảm giác yên bình mà trước đây tôi chỉ tìm thấy khi thiền.
Nhiều nghiên cứu cũng chỉ ra rằng freediving giúp cải thiện khả năng tập trung, tăng dung tích phổi, giảm stress, và hỗ trợ điều hòa cảm xúc. Tạp chí DeeperBlue gọi đây là “một dạng thiền dưới nước” – và tôi tin điều đó hoàn toàn đúng.
Tự do bên trong và bên ngoài
Freediving cho tôi không chỉ những người bạn mới và những chuyến đi thú vị, mà còn cả những bài học không có trong bất kỳ giáo trình nào:
- Rằng sự thư giãn là sức mạnh.
- Rằng bình tĩnh giúp ta vượt qua nỗi sợ.
- Rằng tự do không chỉ là nghỉ việc hay đi du lịch, mà là khả năng kiểm soát hơi thở, cảm xúc, và cả những phản ứng của chính mình.
Mỗi lần xuống nước, tôi lại thấy mình khác đi một chút: kiên nhẫn hơn, nhẹ nhàng hơn, và… tự do hơn.
Nếu Làm Thường Dân – Những Chuyến Bay Nhẹ Bẫng là hành trình tìm lại sự giản dị của cuộc sống, thì freediving là cách tôi học thả mình giữa thiên nhiên, để hiểu sâu hơn hai chữ “an yên”.
Kết lại – một món quà tôi chọn sau nghỉ hưu
Freediving không phải là môn thể thao của những người ưa mạo hiểm. Với tôi, nó là một món quà tôi chọn khi nghỉ hưu – món quà giúp tôi khám phá đại dương, và quan trọng hơn, khám phá chính bản thân mình.
Khi thả mình giữa làn nước xanh, tôi không còn đeo theo những nhãn mác của “công việc”, “chức danh”, hay “thành công”. Tôi chỉ là một người đang tập thở – đúng nghĩa đen. Và có lẽ, cũng như cuộc đời, chỉ khi ta học cách thở chậm lại, ta mới thật sự thấy được vẻ đẹp của mọi thứ xung quanh.
Freediving – một hành trình của tự do, của lắng nghe, và của những hơi thở chậm.
Gogoku
Đó là món quà mà tôi tin ai rồi cũng nên tặng cho chính mình, ở một thời điểm nào đó trong đời.
Nếu bạn cũng từng chạm vào một khoảnh khắc tự do nào đó — trên biển 🤿, trên núi 🌱, hay giữa một ngày rất bình thường 📈— hãy kể tôi nghe ở phần bình luận bên dưới.
Biết đâu, giữa những câu chuyện nhỏ ấy, ta lại được thấy chính mình thêm một lần nữa. 🌊